Δεν είναι πάντα οι λέξεις.
Είναι τα βλέμματα. Τα ψιθυρίσματα. Η παύση πριν από την ερώτηση.
Αν είσαι γονέας παιδιού με Σύνδρομο Down, ξέρεις ακριβώς για τι μιλάμε.
Και αν μόλις ξεκινάς αυτή τη διαδρομή, ίσως δεν το έχεις ζήσει ακόμη — αλλά θα το συναντήσεις.
Αυτό το άρθρο δεν γράφτηκε για να σου μάθει «τι να λες σωστά».
Γράφτηκε για να σου δώσει άδεια να διαλέγεις.
Τα βλέμματα: όταν δεν λέγεται τίποτα
Τα βλέμματα πονάνε συχνά περισσότερο από τις ερωτήσεις.
Γιατί δεν ξέρεις:
- αν είναι περιέργεια
- άγνοια
- αμηχανία
- ή απλώς ανθρώπινη αδεξιότητα
Θέλω να θυμάσαι κάτι σημαντικό:
Δεν έχεις υποχρέωση να εξηγείς τίποτα σε κανέναν.
Μπορείς:
- να τα αγνοήσεις
- να ανταποδώσεις με ένα χαμόγελο
- να πάρεις το παιδί σου και να φύγεις
Όλες οι επιλογές είναι αποδεκτές.
Οι αδιάκριτες ερωτήσεις που ακούγονται συχνά
Ίσως έχεις ήδη ακούσει:
- «Τι έχει το παιδάκι;»
- «Θα γίνει καλά;»
- «Φαίνεται… διαφορετικό»
- «Είναι σίγουρο;»
Και κάθε φορά, μέσα σου γίνεται ένας μικρός σεισμός.
Δεν είναι αγένεια να ενοχλείσαι.
Είναι ανθρώπινο.
Πώς απαντάμε; Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση
🟢 Όταν έχεις διάθεση να εξηγήσεις
Μερικές φορές νιώθεις δυνατός.
Θέλεις να ενημερώσεις. Να ανοίξεις κουβέντα.
Μπορείς να πεις:
- «Έχει Σύνδρομο Ντάουν. Είναι απλώς ένα παιδί σαν όλα τα άλλα.»
- «Αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό και είναι πολύ χαρούμενο.»
Η ενημέρωση, όταν γίνεται με ηρεμία, σπέρνει κατανόηση.
🟡 Όταν θέλεις να κλείσεις την κουβέντα
Υπάρχουν μέρες που δεν αντέχεις. Και είναι εντάξει.
Μπορείς να απαντήσεις:
- «Είναι καλά, ευχαριστώ.»
- «Δεν θα ήθελα να το συζητήσω.»
Σύντομα. Ευγενικά. Χωρίς ενοχές.
🔵 Όταν η ερώτηση ξεπερνά τα όρια
Κάποιες ερωτήσεις είναι απλώς ακατάλληλες.
Τότε μπορείς να πεις:
- «Αυτό είναι προσωπικό.»
- «Δεν νιώθω άνετα με αυτή την ερώτηση.»
Το να θέτεις όρια δεν σε κάνει αγενή. Σε προστατεύει.
Τι μαθαίνει το παιδί σου από εσένα
Κάθε φορά που:
- μιλάς με σεβασμό
- θέτεις όρια
- δεν απολογείσαι για την ύπαρξή του
το παιδί σου μαθαίνει ότι:
έχει αξία, φωνή και θέση στον κόσμο.
Ακόμα κι αν είναι μικρό.
Ακόμα κι αν δεν μιλάει ακόμα.
Και κάτι για εσένα
Δεν χρειάζεται:
- να εκπαιδεύεις όλο τον κόσμο
- να απαντάς πάντα
- να είσαι «παράδειγμα» συνεχώς
Είσαι γονέας. Όχι εκπρόσωπος τύπου.
Κάποιες μέρες θα απαντήσεις.
Κάποιες όχι.
Και όλες είναι εντάξει.
Αν σήμερα σε κοίταξαν περίεργα…
Θέλω να θυμάσαι:
- το παιδί σου δεν χρειάζεται απολογία
- η αγάπη σου είναι αρκετή
- η αξιοπρέπεια δεν εξηγείται — βιώνεται
Και ο κόσμος μαθαίνει.
Σιγά-σιγά. Από εσάς.