Το διαδίκτυο είναι γεμάτο φωτογραφίες και ιστορίες για «ζώα με σύνδρομο Down» — από τίγρεις και γάτες μέχρι άλλα αξιολάτρευτα πλάσματα που φαίνονται διαφορετικά και ιδιαίτερα. Αλλά πόση αλήθεια κρύβεται πίσω από αυτές τις αναρτήσεις;
Το σύνδρομο Down είναι μια καθαρά ανθρώπινη γενετική κατάσταση που προκαλείται από τρισωμία 21 — δηλαδή την ύπαρξη ενός επιπλέον αντιγράφου του χρωμοσώματος 21 στα κύτταρα του ανθρώπου. Αυτή η συγκεκριμένη χρωμοσωμική ανωμαλία είναι μοναδική για τον άνθρωπο και δεν μπορεί να επαναληφθεί επακριβώς σε άλλα είδη, γιατί κάθε είδος έχει διαφορετικό αριθμό και δομή χρωμοσωμάτων.
Παρόλο που μερικές εικόνες ζώων δείχνουν φυσικά χαρακτηριστικά που μοιάζουν με αυτά που βλέπουμε σε ανθρώπους με σύνδρομο Down, αυτές οι περιπτώσεις δεν οφείλονται σε τρισωμία 21 αλλά σε άλλους παράγοντες — όπως γενετικές ανωμαλίες, επιπτώσεις από αιμομιξία, ορμονικές ανισορροπίες ή άλλες ασθένειες.
Μάλιστα, η επιστημονική κοινότητα ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει περιγραφεί ποτέ σύνδρομο Down σε κατοικίδια ή άγρια ζώα με τον ίδιο τρόπο που συμβαίνει στους ανθρώπους. Οι εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και συνοδεύονται από τέτοιους ισχυρισμούς συχνά αποτελούν απλές λανθασμένες «ταμπέλες» που δημιουργούν σύγχυση.
Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις σε κοντινούς μας «συγγενείς» — όπως ορισμένοι χιμπατζήδες — όπου έχει εντοπιστεί κάτι ανάλογο με χρωμοσωμική ανωμαλία, αλλά ακόμα μόνο ως αναλογικό παράδειγμα και όχι ως «αληθινό σύνδρομο Down» όπως το γνωρίζουμε στους ανθρώπους.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
- 🧬 Όχι, τα ζώα δεν μπορούν να έχουν σύνδρομο Down με την έννοια που ξέρουμε για τον άνθρωπο.
- 🐶 Ζώα με διαφορετική εμφάνιση μπορεί να έχουν άλλες γενετικές ή αναπτυξιακές διαφορές, αλλά δεν πρόκειται για τρισωμία 21.
- 📸 Οι viral φωτογραφίες και οι λεζάντες «ζώο με σύνδρομο Down» είναι στην πλειονότητά τους παραπλανητικές ή προϊόν υπερβολής.
Την επόμενη φορά που θα δεις μια τέτοια εικόνα, να θυμάσαι ότι η διαφορετικότητα στα ζώα — όπως και στους ανθρώπους — δεν πρέπει να μπερδεύεται με ιατρικούς όρους που δεν ισχύουν. Η ευαισθητοποίηση, φυσικά, είναι σημαντική, αλλά η σωστή πληροφορία είναι αυτή που πραγματικά βοηθά.
